— We komen net van de weg, onze ruggen doen zeer, dus we hebben een normaal bed nodig. Wij trekken in jouw slaapkamer, en jij redt je wel op de bank! — verklaarde haar schoonzus vanaf de drempel, terwyl ze haar schouders rechtte alsof ze het pand al in bezit had genomen. — Je kunt prima een nachtje op de bank in de woonkamer slapen, je bent geen prinses.
Sanne gooide haar grote reistas nonchalant midden op het lichtgrijze tapijt in de hal. Vanaf de vuile onderkant van de tas spatten droge modderdeeltjes op de schone wol.
— Zo, gastvrouw, verwelkom je ongenode gasten maar! — bromde Daan, terwijl hij zich achter zijn vrouw door de deur wurmde. Hij raakte bijna de massieve eikenhouten deurpost die Lisa urenlang had uitgekozen in de bouwmarkt.
In zijn handen droeg hij een grote plastic tobbe, gebrekkig afgedekt met aluminiumfolie. Eronderuit staken stukkken verdacht bleek vlees in een marinade van uien en goedkope azijn, waarvan de scherpe geur zich meteen door de gang verspreidde.
— Er liggen nog meer tassen in de kofferbak, — commandeerde Daan, terwijl hij zijn voorhoofd afveegde met zijn mouw. — Schiet op, dek de tafel, dan ga ik alvast douchen om de reis van me af te spoelen.
Hij keek rond in de strakke, opgeruimde hal en snoefde: — Is er wel genoeg warm water voor iedereen in dit stulpje van je? Of bespaar je op alles?
Lisa leunde met haar schouder tegen de post en keek met een lange, ijskoude blik naar deze ongenode bezoekers.
Dit vrijstaande huis buiten de stad had ze helemaal zelf gekocht. Lang voordat ze Mark had leren kennen. Ze had jarenlang alleen de zware hypotheek betaald, afgezien van vakanties, en maandenlang ruzie gemaakt met aannemers over scheefgelegde tegels in de badkamer. Dit was haar terrein. Haar vesting.
Mark was die ochtend vroeg met vrienden gaan vissen bij de meren en zou pas de volgende dag terugkomen. Lisa kek uit naar een weekend van absolute, weldadige stilte. Zonder gesprekken, zonder verzoeken, zonder vreemde sokken in de gang en zonder de vetgeur van barbecue in de gordijnen.
Ze was net omgekleed in een comfortabele huisbroek en een warme trui, toen er op de oprit luidruchtig werd getoeterd. Haar schoonzus had het niet eens nodig gevonden om van tevoren te bellen.
— Heb ik dat goed gehoord? — vroeg Lisa rustig, terwijl ze haar armen over elkaar sloeg en haar geduld bijeenschraapte. — Mijn slaapkamer?
— Wat valt er niet te begrijpen? — Sanne schopte haar schoenen uit, midden in de doorgang. Met een harde beweging trapte ze ze tegen de muur, waardoor er een lelijke zwarte veeg op de pas geschilderde plint achterbleef. — Ik zeg toch: maak het bed voor ons klaar. We hebben vier uur in de file gestaan rond Utrecht, Daan zijn rug is helemaal kapot van het rijden.
— Dus jullie komen onaangekondigd binnenvallen, en ik moet mijn eigen slaapkamer aan jullie afstaan? — vroeg Lisa op een ijzig ingehouden toon.
— Hoe had je het anders gedacht? — Sanne sloeg haar handen in elkaar en keek Lisa met oprechte verontwaardiging aan. — Moeten wij soms op een doorgezakte bank slapen terwijl jullie boven een luxe boxspring hebben staan?
— Normale mensen bellen eerst even voordat ze bij iemand op de stoep staan, — zei Lisa kalm.
— We komen naar mijn eigen broer! — kerkte Sanne luidruchtig door de hal. — Moeten we tegenwoordig al toestemming vragen om bij familie langs te komen? Zo doen wij dat niet in onze familie. Wij zijn gewoon open mensen, zonder al die stadse fratsen van jou!
— Je broer zit tot morgenavond aan het water tussen de muggen, — antwoordde Lisa. — Hij is er niet. En hij heeft mij van niets op de hoogte gesteld.
— Weten we toch, — wapperde de schoonzus met haar hand. Ze liep zelfverzekerd richting de keuken en gluurde onderweg door de op Kier staande deur van de badkamer Alsof ze een inspectie uitvoerde. — Mark en ik hebben woensdag nog gebeld. Hij zei dat je hier het hele weekend alleen zou zitten kniezen. Dus dachten we: we komen gezellig langs. Waarom zou je helemaal alleen in zo’n groot huis blijven zitten? Straks word je nog mensenschuw.
Daan trok met een diepe kreun zijn afgetrapte sneakers uit. Hij liet ze midden in de looproute vallen en rekte zich uit tot zijn gewrichten hoorbaar kraakten. De frisse geur van het huis werd opgeslokt door de lucht van zweet, oude auto en goedkope tabak.
— Liis, nou niet moeilijk doen hoor, — gromde hij op verzoenende toon. — We lusten wel wat warms na die rit.
Hij knikte naar de plastic tobbe.
— Pak wat komkommers en tomaten uit de koelkast, zet een pan aardappels op. Dat vlees gooi ik zo wel op de barbecue, neem ik die mannentaak wel op me.
— Heb je op de klok gekeken? — Lisa verroerde geen vin. — Het is al bijna acht uur ‘s avonds.
— Nou en? — Daan begreep er oprecht niets van. — Prachtige tijd voor een biertje en wat vlees!
Sanne stond ondertussen al bij de houten trap naar de eerste verdieping en keek omhoog.
— Die bank in de logeerkamer beneden is zo hard als een plank, dat weet ik nog van vorig jaar. Daar krijg ik meteen last van mijn nek van. En jullie hebben boven zo’n duur orthopedisch matras. Mark zou het echt niet erg vinden als wij daar gingen liggen…
Lisa keek naar hen, en diep vanbinnen voelde ze een ijzige, haarscherpe woede opkomen. Alles kwam weer boven: hoe Sanne een half jaar geleden haar dure keukenmachine had geleend en gesloopt terugbracht zonder excuses; hoe Daan op een verjaardag haar beste fles wijn opronk en het ‘prima bocht’ noemde; hoe ze zich telkens weer gedroegen alsof zij Lisa een gunst bewezen door haar huis te gebruiken als een gratis hotel.
Maar het ergste was Mark. Hoe makkelijk hij haar grenzen had weggegeven. “Ze zit toch alleen…” Hij wist hoe moe ze was na weken van overwerk. En toch had hij zijn familie uitgenodigd.
— Nee, — zei Lisa duidelijk.
Sanne draaide zich op de onderste trede langzaam om. — Wat “nee”?
— Jullie gaan niet in mijn slaapkamer slapen. En er wordt vanavond niet meer gebarbecued.
— Ben je helemaal besodemieterd?! — Sanne zette haar handen in haar zij, haar gezicht liep rood aan. — Hoe durf je zo tegen ons te praten? We komen helemaal hierheen voor de gezelligheid, nemen eten mee, en jij gedraagt je als een ijskoningin!
— Dit is míjn huis, Sanne, — zei Lisa, met een stem die zo snijdend was dat Daan een stap achteruit deed. — Niet het huis van Mark, niet het familiebezit van jullie familie. Dit huis staat op mijn naam, ik betaal elke cent van de hypotheek. En ik beslis wie hier slaapt. Mijn slaapkamer is privé.
— Daan, hoor je hoe ze tegen ons doet?! — krijschte Sanne naar haar man. — Ze behandelt ons als oud vuil! Mijn broer schopt je eruit als hij hoort hoe gastonvriendelijk je bent!
— Hij schopt mij nergens uit, — glimlachte Lisa koud. — Want dit is mijn eigendom. Hij woont bij míj. En als jullie nu niet heel snel dimmen, komt Mark morgen niet thuis in een warm nest, maar bij een ex-vriendin die de sloten heeft vervangen.
Het werd doodstil in de hal. Daan stopte met krabben aan zijn nek en staarde haar met open mond aan.
— Dreig je nou met een breuk… om een slaapkamer? — fluisterde Sanne, haar grote mond ineens een stuk kleiner.
— Ik stel een grens. En die hebben jullie al veel te vaak overschreden, — Lisa liep naar de voordeur en deed hem wijd open. — Jullie hebben twee opties. Of jullie pakken die emmer vlees, stappen in de auto en rijden terug. Of jullie gaan zónder commentaar naar de logeerkamer beneden, maken geen lawaai, en zijn morgenom negen uur verdwenen. Kies maar.
Daan keek zijn vrouw geschrokken aan. Gedachte aan vier uur terugrijden in het donker schrikte hem duidelijk af.
— San… kom op, — mompelde hij en pakte de tobbe weer op. — Laten we gewoon beneden gaan liggen. Zo slecht is die bank niet…
Sanne stond te koken van woede, haar lippen trilden, maar onder de onverzettelijke blik van Lisa kromp ze in. Ze voelde dat Lisa meende wat ze zei.
— We gaan morgenochtend meteen! — beet Sanne haar toe, terwijl ze haar tas van de grond griste. — En ik vertel Mark alles! Hij zal zien wat voor een harteloos mens jij bent!
— Doe hem de groeten, — antwoordde Lisa rustig. — En zeg dat hij onderweg naar huis meteen nieuwe sleutels kan laten maken. Want de oude passen niet meer.
De nacht verliep in een ijzige stilte. De gasten durfden zich niet meer op de gang te vertonen. Lisa liep naar haar eigen slaapkamer, sloot de deur en ging op haar heerlijke, grote bed liggen. Voor het eerst in maanden voelde ze geen schuldgevoel, maar een diepe, bevrijdende rust. За morgen zou ze een heel ernstig gesprek hebben met Mark. En als hij niet begreep waar de grens lag tussen zijn familie en hun relatie, dan wist ze wat haar te doen stond. Ze redde zichzelf wel. Dat had ze immers altijd gedaan.